Open Tuinendag Utrecht en Utrecht 900

Dit jaar wordt gevierd dat Utrecht 900 jaar geleden stadsrecht kreeg. Vanaf dat jaar mochten de inwoners van Utrecht een wal opwerpen ter verdediging van hun grondgebied. In die tijd was dat grondgebied nog grotendeels onbebouwd. In de middeleeuwen telde Utrecht een groot aantal kerken en kloosters, meestal gelegen op een ruim terrein. Instellingen als kloosters en gasthuizen waren meestal zelfvoorzienend met hun moestuinen, boomgaarden en agrarische bedrijven. Bij de kapittelkerken was dat anders. Daar werden langs de buitenrand van het terrein huizen gebouwd voor de kanunniken, voorzien van sier- en nutstuinen.

De stad gaat groeien
Na 1580, toen de openlijke uitoefening van de katholieke godsdienst werd verboden, kon de stedelijke overheid deze afgesloten claustrale terreinen openbreken en daar straten aanleggen. Zo ontstonden in de 17de eeuw bijvoorbeeld de Pieterstraat op het grondgebied van het kapittel van Sint Pieter en de Boothstraat tussen de Janskerk en de Voorstraat in de immuniteit van het kapittel van Sint Jan, terwijl de stad langzaamaan werd volgebouwd.

Eeuwige groene open plekken
Toch zijn er locaties in de Utrechtse binnenstad die al ruim acht eeuwen nooit bebouwd zijn geweest en die u vandaag tijdens uw wandeling tegenkomt. Om te beginnen is dat de immuniteit van Sint Marie met de pandhof, behorend bij de reeds lang geleden gesloopte Mariakerk, en de tuin achter soci√ęteit De Vereeniging, destijds een claustraal huis van een van de kanunniken van dit kapittel. Ook het Janskerkhof is nooit bebouwd. Het is altijd met bomen beplant geweest. Vroeger stonden er grote eikenbomen, tegenwoordig lindenbomen.

Maar naast deze eeuwenoude locaties kunt u vandaag op tal van plaatsen grotere en kleinere groengebieden bezoeken. Dit zijn veelal particuliere tuinen die door de eigenaars overal verschillend zijn ingericht. Vele hebben een lange geschiedenis. In de binnenstad is de beschikbare grond beperkt maar wanneer u de Stadsbuitengracht oversteekt, komt u enkele grote tuinen tegen.

U heeft vandaag de kans om deze, normaal niet toegankelijke, groene plekken in de stad Utrecht te bezoeken.